Eγκυμοσύνη και Υγεία Στόματος

Ακόμη και σήμερα, επικρατεί η άποψη ότι τα δόντια των πλείστων γυναικών που έχουν γίνει μητέρες καταστρέφονται λόγω της εγκυμοσύνης που έχει προηγηθεί. Κατά πόσο όμως αυτό ισχύει και τι πρέπει να προσέχει μία γυναίκα πριν την εγκυμοσύνη αλλά και κατά τη διάρκειά της;

Οι κύριοι λόγοι καταστροφής ή απώλειας δοντιών είναι δύο: Η τερηδόνα και η περιοδοντίτιδα.

Η τερηδόνα είναι η κοιλότητα που δημιουργείται στις οδοντικές επιφάνειες, λόγω καταστροφής της οδοντικής ουσίας. Η συνεχής πρόσληψη ζάχαρης, σε συνδυασμό με τα μικρόβια που βρίσκονται φυσιολογικά στη στοματική κοιλότητα και το ανεπαρκές βούρτσισμα των δοντιών, είναι οι κύριες αιτίες της τερηδόνας. Στα αρχικά της στάδια, η τερηδόνα είναι ασυμπτωματική, ενώ σε πιο προχωρημένα στάδια προκαλεί ενόχληση έως και έντονο πόνο. Στα αρχικά στάδια, με ένα απλό σφράγισμα διορθώνεται τόσο η ανατομία του δοντιού, όσο και η λειτουργικότητα και η αισθητική του. Σε πιο προχωρημένα στάδια, είναι πιθανή η ανάγκη ενδοδοντικής θεραπείας ακόμα και στεφάνης (καπάκι).

Η περιοδοντίτιδα είναι νόσος των ούλων και του οστού που περιβάλλει τα δόντια. Στα αρχικά της στάδια εμφανίζεται σαν ουλίτιδα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα ούλα διογκώνονται, το χρώμα τους γίνεται πιο κόκκινο, αιμορραγούν και προκαλούν πόνο. Σιγά σιγά το οστό ξεκινά και απορροφάται, με αποτέλεσμα να αποκαλύπτονται οι ρίζες των δοντιών και να αυξάνεται η κινητικότητά τους (πολλές φορές προκαλείται και ευαισθησία στα δόντια).

Τί συμβαίνει όμως με τις έγκυες γυναίκες;

Μελετώντας προσεκτικά τους αιτιολογικούς παράγοντες παρατηρούμε ότι η εγκυμοσύνη δεν αποτελεί παράγοντα μείωσης του επιπέδου της στοματικής υγείας, αλλά μόνο επιβαρυντικό παράγοντα. Αυτό σημαίνει, πως αν προϋπάρχει μία από αυτές τις νόσους στη στοματική κοιλότητα, η εγκυμοσύνη επιβαρύνει την κλινική της εικόνα και τα συμπτώματα. Αναλυτικότερα:

Η καταστροφή των δοντιών μπορεί να επιταχύνεται λόγω:

  • Κακής διατροφής της εγκύου. Τις περισσότερες φορές οι έγκυες γυναίκες έχουν την τάση να τρώνε περισσότερο και λιγότερο σωστά. Στις περιπτώσεις που η διατροφή τους είναι πλούσια σε ζάχαρη, ιδιαίτερα όταν αυτή προσλαμβάνεται σε πολύ τακτά χρονικά διαστήματα, ο κίνδυνος εμφάνισης τερηδόνας είναι αυξημένος.
  • Συχνών εμετών της εγκύου. Με τον έμετο εκκρίνονται πολλά οξέα που παράγονται από το στομάχι. Οι συχνοί εμετοί κατά την εγκυμοσύνη, αυξάνουν τον κίνδυνο διάβρωσης των δοντιών, λόγω των πολλών οξέων που έρχονται σε επαφή με τα δόντια και της παρατεταμένης διάρκειας παραμονής τους στην στοματική κοιλότητα.
  • Πλημμελούς βουρτσίσματος δοντιών

Οι νόσοι των ούλων, η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα, επηρεάζονται από την εγκυμοσύνη και η κλινική τους εικόνα γίνεται εντονότερη, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η εγκυμοσύνη τις προκαλεί.

Αυτό συμβαίνει μόνο όταν προϋπάρχει η νόσος της ουλίτιδας. Κατά την εγκυμοσύνη, λόγω της αύξησης των ορμονών προγεστερόνη, οιστραδιόλη, ωοθηλακιοτρόπος και ωχρινοτρόπος, αλλά και του μειωμένου ανοσοποιητικού συστήματος της εγκύου, βρίσκουν πρόσφορο έδαφος να εμφανιστούν παθολογικές καταστάσεις, με σημαντικότερες την Ουλίτιδα κύησης και το Κοκκίωμα κύησης.

  • Η ουλίτιδα κύησης μοιάζει πολύ με την ουλίτιδα, αλλά η εικόνα της είναι εντονότερη. Τα ούλα διογκώνονται, γίνονται εξέρυθρα, αιμορραγούν ακόμα και αυτόματα και προκαλούν έντονο πόνο. Είναι εντονότερη μεταξύ 4ου και 8ου μήνα.
  • Το κοκκίωμα κύησης είναι η διόγκωση του τμήματος των ούλων μεταξύ των δοντιών και συχνότερα εντοπίζεται στα άνω πρόσθια ούλα. Και σε αυτή την περίπτωση, τα ούλα αιμορραγούν, γίνονται εξέρυθρα και προκαλούν πόνο.

Για αποφυγή των νόσων των ούλων και των δοντιών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όλες οι γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία πρέπει να ασκούν επιμελημένη στοματική υγιεινή στο σπίτι και να επισκέπτονται τακτικά τον οδοντίατρό τους. Σωστή διατροφή, σωστό και ανελλιπές βούρτσισμα στο σπίτι με τα κατάλληλα μέσα, σε συνδυασμό με λεπτομερείς καθαρισμούς (αποτρυγώσεις) στον οδοντίατρο ανά εξάμηνο, προλαμβαίνουν τις νόσους αυτές και αποφεύγουν την ταλαιπωρία και τον πόνο.

Σε περιπτώσεις που κάποια νόσος του στόματος εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, τόσο από την έγκυο όσο και από τον θεράποντα οδοντίατρο. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης επιτρέπεται να γίνονται υπερουλικοί καθαρισμοί και οποιαδήποτε άλλη οδοντιατρική εργασία, δεδομένου ότι αυτό κρίνεται αναγκαίο, με κύριο σκοπό να μειωθούν τα συμπτώματα πόνου και να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής της εγκύου. Απαγορεύεται όμως αυστηρώς, να γίνονται περιττές οδοντιατρικές θεραπείες, η κατανάλωση αντιβιοτικών και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, η χρήση αναισθητικού με επινεφρίνη, ακόμα και η χρήση χλωρεξιδίνης. Αν κάτι από αυτά κριθεί απολύτως απαραίτητο, τότε επιβάλλεται η ενημέρωση του θεράποντα γυναικολόγου.

Συμπερασματικά, η εγκυμοσύνη δεν προκαλεί νόσους των δοντιών και των ούλων, μόνο τις επιδεινώνει και γυναίκες με άριστη στοματική υγεία δεν είναι δυνατό να εμφανίσουν νόσους του στόματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.  Η πρόληψη, όπως και σε κάθε τομέα της γενικής υγείας του ατόμου είναι πολύ σημαντική και λιγότερο επώδυνη από τα συμπτώματα και τη θεραπεία της νόσου. Άλλωστε, η κυοφορία είναι ένα ανεκτίμητο αγαθό της φύσης και αξίζει σε κάθε γυναίκα να την απολαύσει!